ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
730
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
محاصرهء منطاش دمشق را و حركت سلطان از مصر به جنگ او و فرار منطاش و كشته شدن الناصرى منطاش فرارى بود و از آن هنگام كه از عربها جدا شده بود در نزد تركمانان بود . در اواسط سال 793 آهنگ دمشق كرد . گويند اين اقدام او به تحريك الناصرى بود . الناصرى او را فريب داده بود تا دستگيرش كند . منطاش از مرعش ، به نواحى حلب حركت كرد . خبر به حماة رسيد . نايب حماة به طرابلس گريخت . منطاش به حماة درآمد و نداى امان داد . سپس از آنجا به حمص رفت و مردم را امان داد . آنگاه به بعلبك راند نايب بعلبك به دمشق گريخت . الناصرى نايب دمشق لشكر به دفع او بيرون آورد و به سوى زبدانى در حركت آمد . منطاش از ديگر سو رهسپار دمشق شد . بر مقدمه احمد بن شكر [ 1 ] با جماعت بيدمريان را به دمشق فرستاد . طرفداران خوارزميان و بيدمريان آشوب كردند و درهاى شهر را گشودند . او به اصطبلها حمله برد و قريب به سيصد رأس اسب را پيش كرد . ديگر روز منطاش از پى او بيامد و در قصر ابلق فرود آمد و امرايى را كه با او بودند در خانههاى حوالى قصر فرود آورد و به مصادرهء اموال مردم و تعهد گرفتن از ايشان پرداخت . منطاش روز نخست را در اين كار به پايان رسانيد . در اين حال الناصرى با لشكر خود بيامد . شامگاه آن روز و بامداد روز بعد چند بار نبرد درگرفت . هر يك از آن دو در موضع خود ايستاده بود و جنگ در باقى ماه رجب و شعبان نيز همچنان ادامه داشت . چون خبر ورود منطاش به سلطان برقوق رسيد از الناصرى به شك افتاد و او را به مداهنه در كار منطاش متهم نمود و خود براى رفتن به شام بسيج سپاه كرد . روز دهم شعبان لشكر را ندا داد و امراى مخالف را كه در زندان بودند به قتل رسانيد و امراى معزول را به اسكندريه و دمياط فرستاد و خود در روز بيستم شعبان بيرون آمد و در زبدانيه لشكرگاه زد و به رفع نواقص سپاهيان و برآوردن نيازهاى ايشان پرداخت . اتابك كمشبغا الحموى را در قاهره نهاد و او را در اصطبل جاى داد . و اجازت داد كه در همهء امور و عزل و نصبها هر چه صلاح مىداند انجام دهد . جماعتى از امرا را زير نظر و امر اتابك در قاهره نهاد و نايب سودون را به قلعه فرستاد و ششصد تن از مماليك صغار خود را نزد او نهاد . سلطان برقوق قاضيان مذاهب چهارگانه و اهل فتوا را نيز با خود همراه كرد . در غرهء ماه رمضان همان سال به قصد شام حركت كرد . روز چهارم رمضان خبر آوردند كه چون منطاش از حركت سلطان از مصر خبر يافته در نيمهء شعبان با عنقا امير عرب كه به او
--> [ ( 1 ) ] متن : احمد شكار بن ابى بندمر .